1. Laat op je wachten

Als doelman moet je proberen om zelf het ritme te bepalen bij een penalty. Onderzoeker Geir Jordet geeft als voorbeeld de strafschoppenreeks uit de voorbije finale van de Champions League. De spelers van Chelsea moesten gemiddeld 6,6 seconden wachten op doelman Van der Sar van Manchester United. De sterren van Man U moesten maar 0,6 seconden wachten tot Cech klaarstond. Het resultaat: Man U won.

2. Ga niet in het midden staan

Het trucje van onder andere Jean-Marie Pfaff: ga als doelman niet helemaal in het midden staan, maar tien centimeter naar links of naar rechts. Daardoor wek je bij de trapper van de strafschop de indruk dat de ene kant ruim open ligt. Uiteraard is dat de kant die je als keeper dan voor je rekening neemt.

3. Spring niet te snel...

Wachten tot je ziet in welke richting de speler trapt. Dat is de opgave, becijferde professor bewegingswetenschappen Geert Savelsbergh van de universiteit van Amsterdam. Hij liet een pak keepers oefeningen uitvoeren onder nauwkeurig toezicht. 'De betere penaltystoppers bleken gemiddeld te wachten tot drie tiende van een seconde voor de bal werd getrapt', aldus Savelsbergh.

4. ...maar ook niet te laat

Wachten tot de speler al getrapt heeft, is echter geen optie. 'Als je als keeper wacht tot de bal wordt geraakt en die wordt getrapt met een snelheid van tachtig kilometer per uur, ben je iedere keer te laat', zegt Savelsbergh. 'De bal ligt dan na een halve seconde in het doel en om te reageren zelf duurt het meer dan 0,2 seconden. Als de bal goed geplaatst is, kan de doelman er nooit meer bij.'

5. Kijk naar het standbeen

Savelsbergh ontwikkelde een techniek om keepers te trainen op strafschoppen. Met een lichtvlek leert hij keepers voor een penalty te kijken naar degene die trapt. Eerst naar het hoofd, dan naar de romp, dan naar de heupen en uiteindelijk, het belangrijkste, naar het standbeen. 'In tachtig procent van de gevallen wijst het standbeen in de richting die de bal zal uitgaan. In de andere twintig procent van de gevallen wordt het standbeen in een neutrale positie neergezet. Dan kan je er niets uit afleiden.'

6. Hoop op een misser

Als doelman blijf je altijd afhankelijk van de strafschopnemer. 'Als een penalty echt goed getrapt is, hard in het zijnet of hoog in de kruising, komt de keeper altijd te laat', besluit ook Savelbergh. 'Maar toch kan je erop trainen en beter worden.